weather12

USD 1.9382

EURO 2.3128

RUR(100) 3.3656

search

На Успенне – свята ў Ізбійскім Бары

У нядзелю 28 жніўня праваслаўная царква адзначае Успенне Прасвятой Багародзіцы. У гэты дзень сваё пасаднае свята адсвяткуюць адразу некалькі хрысціянскіх святыняў на тэрыторыі Ганцавіцкага раёна. Гэта Свята-Успенская царква ў вёсцы Хатынічы, а таксама дзве капліцы – у вёсцы Гута і ў лясным урочышчы Ізбійскі Бор.

Нягледзячы на тое, што аб Ізбійскім Бары напісана ўжо дастаткова шмат артыкулаў, у гэтым нумары нашай газеты мы раскажам менавіта аб гэтым святым месцы. Калі адкінуць убок розныя «легенды» і «паданні», то можна высветліць шмат цікавых момантаў.

Уніяцкае мінулае

Першапачаткова тут знаходзілася менавіта ўніяцкая капліца, аб чым сведчыць Пратакол генеральнай візітацыі Дзяніскавіцкай уніяцкай царквы Клецкага дэканата, які датуецца 5 лютага 1784 года: «Капліца ў пушчы, якая называецца «на Ізбійскім Бары», знаходзіцца за мілю ад парафіяльнай царквы. Пад тытулам Успення Найсвяцейшай Дзевы. Ніякіх абавязкаў для святара і наданняў (на ўтрыманне гэтай капліцы) не мае. Пастаўленая ў незапамятныя часы. Зрубленая з кругляка ў вуглы. Накрытая дранкай. З адным купалам, на якім жалезны крыж. Дзверы да яе на жалезных завесах з навясным замком, жалезнымі зашчэпкай і прабоем. Падлога і столь з дошак. Тры вакны простага шкла зроблены з дрэва. Вялікі алтар за пафарбаванымі разбярскай работы Царскімі Варотамі. У ім абраз Найсвяцейшай Дзевы, перад якім прастол сталярнай работы, накрыты рушнікамі і на якім адна пара драўляных падсвечнікаў».

Дакладная дата пабудовы тут хрысціянскай святыні невядомая, можна меркаваць, што гэта першая палова XVIII стагоддзя. Справа ў тым, што ў Пратаколе генеральнай візітацыі 1680 года на тэрыторыі прыходаў Дзяніскавіцкай і іншых навакольных цэркваў ніякіх капліц у лясных урочышчах не адзначана. Да таго ж менавіта ў XVIII ст. уніяцкая царква актывізавала змаганне з існаваннем і функцыянаваннем разнастайных «святых месцаў» – рэшткаў язычніцкіх культаў, якія карысталіся асаблівай папулярнасцю ў сялян-палешукоў. Каб прыстасаваць такое «святое месца» ў Ізбійскім Бары пад патрэбы хрысціянскага культу, тут і была збудавана капліца.

Пераход у праваслаўе

На 1837 год тут працягвала знаходзіцца ўніяцкая капліца, якая была прыпісана да Дзяніскавіцкай царквы Святых Пятра і Паўла. У 1839 годзе пасля Полацкага сабора, на якім было прынята рашэнне аб ліквідаванні ўніяцтва на тэрыторыі сучаснай Беларусі, па ўсёй бачнасці, царква ў Дзяніскавічах разам з капліцаю ў Ізбійскім Бары была пераведзена ў праваслаўе.

З Кліравай ведамасці за 1865 год становіцца вядома, што: «У Ізбійскім Бары знаходзілася прыпісная царква ў гонар Успення Прасвятой Багародзіцы. Пабудавана яна была ў 1861 годзе (па ўсёй бачнасці, вялася перабудова пад каноны праваслаўнай святыні) з дазволу Мінскай духоўнай кансісторыі намаганнямі мясцовага святара Людвіга Гарбацэвіча і царкоўнага старасты Герасіма Глеба. Будынак царквы ў Ізбіцкім Бары быў драўляны, без званіцы. Начынне было ў дастатковай колькасці. Ад самастойнай царквы знаходзілася на адлегласці ў 6 вёрст (6,6 км)».

У Апісанні цэркваў і прыходаў Мінскай епархіі на 1879 год прыводзяцца дастаткова падрабязныя звесткі: «К гэтай Дзяніскавіцкай царкве прыналежыць прыпісаная, размешчаная ў Ізбіцкім Бары Успенская драўляная царква, у якой знаходзіцца мясцова шануемы абраз Прасвятой Багародзіцы, пісаны на драўлянай дошцы, памеры якога ў даўжыню адзін аршын (71 см), а ў шырыню 12 вяршкоў (54 см). Па мясцоваму, вельмі старажытнаму хаця і няяснаму паданню, абраз гэты явіўся ў сонным бачанні аднаму з набожных сялян на тым самым месцы, дзе зараз знаходзіцца царква, і абвясціў, што з гэтага часу ён будзе апекаваць над усімі, хто будзе да яго звяртацца. Для ўшанавання гэтага абраза сцякаецца значная колькасць богамольцаў, асабліва ў дзень Успення Прасвятой Багародзіцы, у які паступае даходу ў карысць царквы 30–35 рублёў і ў карысць прычту 70–90 рублёў».

У Кліравай ведамасці за 1931 год прадстаўлена інфармацыя, што прыпісная да самастойнай прыхадской Дзяніскавіцкай моцная царква пабудавана ў 1923 (!) годзе (цікава, што заставіла вернікаў будаваць новую царкву?).

Руйнаванне і аднаўленне святыні

З кастрычніка 1944 года выконваючы абавязкі благачыннага Лунінецкай акругі і павету Пінскай вобласці протаіерэй Кіпрыян Сямёнавіч Дылеўскі, настаяцель Дзяніскавіцкай царквы протаіерэй Іаан Міхайлавіч Вернікоўскі з удзелам у якасці эксперта Савы Цімафеевіча Долмата на падставе прадпісання Палескага часовага Епархіяльнага ўпраўлення ад 30 жніўня 1944 года за № 80 склалі акт «Аб шкодзе, прынесенай нямецка-фашысцкімі захопнікамі». Наконт прыпісной царквы ў Ізбіцкім Бары ў гэтым акце гаворыцца, што сама царква разам са званіцаю і капліцаю была спалена па невядомых прычынах немцамі пры адступленні 2 ліпеня 1944 года. Але па іншых звестках акупацыйныя войскі да знішчэння царквы ў гэтым урочышчы ніякіх адносін не мелі. Знішчаную прыпісную царкву ў Ізбіцкім Бары ацанілі ў 50 000 рублёў, капліцу пры ёй – у 5 000 рублёў і званіцу – у 5 000 рублёў.

Нягледзячы нават на знішчэнне святыні ў Ізбійскім Бары, на пачатку 2-тысячных кожны год 28 жніўня ў гэтым месцы праводзілася традыцыйнае богаслужэнне. Актыўная фаза аднаўлення распачалася вясною 2014 года і за адносна непрацяглы тэрмін была пабудаваная новая Свята-Успенская капліца, якая ў бліжэйшы час павінна быць урачыста асвечана.

Из рубрики
comments powered by HyperComments