weather

USD 2.5256

EURO 3.0596

RUR(100) 3.4142

search

Біблія Скарыны – для простых людзей

На днях адбыўся знакавы юбілей – 6 жніўня споўнілася 500 гадоў беларускаму кнігадрукарству. Менавіта ў гэты дзень у 1517 годзе Францыск Скарына выдаў у Празе “Псалтыр” – першую друкаваную беларускую кнігу і такім чынам паклаў пачатак беларускаму і ўсходнеславянскаму кнігадрукаванню. Імя першадрукара ўвекавечана ў шматлікіх выданнях, у назвах устаноў і вуліц.

Бібліёграф Ганцавіцкай раённай бібліятэкі Алена Кулан дэманструе Біблію.
Бібліёграф Ганцавіцкай раённай бібліятэкі Алена Кулан дэманструе Біблію. / Фото: Ірына Дамарацкая

У Ганцавічах таксама ёсць вуліца Францыска Скарыны. Знаходзіцца яна ў адносна маладым мікрараёне прыватнай забудовы, які, кажучы па-местачковаму, размешчаны за райсельгастэхнікай (цяпер ААТ “Ганцавіцкі райаграсервіс”). Вуліца першадрукара – неасфальтаваная, як і ўсе блізляжачыя.

Таму прагульвацца па ёй зручней не на аўтамабілі, які баіцца гразкіх ям і выбоін, а пешшу, каб ў поўнай меры адчуць асалоду прагулкі па натуральнаму прыроднаму пакрыццю. Магчыма, падарожжа па вуліцы першадрукара падорыць жаданне пазнаёміцца з яго біяграфіяй і творчасцю.

Гэтае жаданне можна рэалізаваць у Ганцавіцкай раённай бібліятэцы, дзе створана выстава, прысвечаная Францыску Скарыне. На выставе экспануецца болей 20 кніг аб першадрукары і яго творчасці, дакладна ўзноўленыя Бібліі таго часу. Сярод іх – трохтомнік “Францыск Скарына”, васьмітомнік “Кніга быцця” і трохтомнік “Біблія”.

Кожнае выданне па-свойму цікавае і арыгінальнае. Да прыкладу “Кніга быцця” змяшчае абшырную інфармацыю пра Скарыну, выкладзеную на чатырох мовах: беларускай, рускай, англійскай і царкоўнаславянскай.

Кніга “Францыск Скарына” – гэта глянцавае каляровае вы-данне з мноствам фотаздымкаў, ілюстра-цый, каментарыяў. Кніга даступная для ўспрымання не толькі дарослага і дасведчанага чытача, але і для моладзі, распешчанай яркімі карцінкамі сучасных гаджэтаў. Вельмі зручнае аформлены зноскі з галоўнага тэксту, сутнасць якіх зачэпіць нават самага раўнадушнага чытача. Вось адна з іх:

“У прадмове да самай першай сваёй кнігі “Псалтыр” Францыск Скарына змясціў ключавыя думкі да разумення сваёй пазіцыі як перакладчыка і мовазнаўцы: Я, Францішак, Скарынаў сын, з Полацка, у лекарскіх навуках доктар, бачачы карысць ад такой малой кнігі, загадаў друкаваць Псалтыр рускімі словамі на славянскай мове – найперш дзеля ўшанавання і праслаўлення Бога, у Тройцы адзінасутнага, Яго і Прачыстай Маці Марыі, і ўсіх нябесных чыноў і святых Божых, а затым дзеля ўсеагульнага дабра – перадусім таму, што міласцівы Бог пусціў мяне на свет з гэтага народу… Таксама змясціў я для простых людзей на палях некаторыя словы, ні ў чым не парушаючы самога Псалтыра, як: “онагри” і “геродеево жилище”, и “хлябие”, і іншыя словы, што маюцца ў Псалтыры, незразумелыя для простых людзей. Знойдуць на палях, што каторае з гэтых словаў азначае па-руску (гэта значыць па-беларуску)”.

Францыск Скарына ўвайшоў у гісторыю не толькі як беларускі і ўсходнеславянскі першадрукар, перакладчык і каментатар Бібліі, асветнік, культурны дзеяч, але і як філосаф, чый светапогляд спалучаў хрысціянскія і антычныя гуманістычныя ідэі, пісьменнік-празаік і паэт, што служыў не толькі эліце, але ўсяму народу. Дзякуючы яго творам, і сёння мы можам адчуць гармонію і спазнаць мудрасць Біблейскага слова.

Из рубрики
Top