weather

USD

EURO

RUR(100)

search

Ірына Рудкойская пра мову, або Кім вырастуць нашы дзеці?

Як і заўсёды, з цікавасцю пазнаёмілася ў “Ганцавіцкім часе” з матэрыялам калонкі рэдактара “Беларускай мовы будзе больш. Ура!” Згодна з тым, што ў школе павялічыцца колькасць гадзін на вывучэнне беларускай мовы. Бо калі пра гэта выказаўся Прэзідэнт, то падначаленыя тут жа кінуцца выконваць сказанае ім.

Зноў пра мову, або Кім вырастуць нашы дзеці?
Зноў пра мову, або Кім вырастуць нашы дзеці? / Фото: Юлия Матусевич

Аднак Я не пьян с трехлетним ребенком с возможностью хетай. В лепша бок катастрофическое состояние роднайского языка не является змениззом. Па-первый, белорусский язык ў kraine amal ne ўzhyvaezza, за исключением выкарыстаня йе ў мешанцевы, будзем казацы, большие доли высковой нацитства.

Па-второй, в апошнии гады паскорыўсцена працес змянщення гетаг вясковага нацитво ў сувязи с вимиранным весаком. И выбиранне гетах, в свайю чаргу, паскараезза закрытые школы, клубаў, бибилятек, магазинў, аджиаленў сувязи, каб секаномитс дзыаржаўны буджет.

Да ўсяго жяще сам назимаю ў апошни время, ди и знаемы мы пацвердзиў такай назирнани: простой вясковый лужи ў знозины с дзетками, которые только пачинют авалодваци мовай, карыстаются рускай мовай. Прикладам можа слуг дыялог такога чарактар: «Пожалеете? Да?» – «Да».

— чытаць таксама: Беларускай мовы будзе больш. Ура!

Мабыцы, я думаю, дарослыя, с дзицяткам-аньолам резмаўляц больше «культурный», а не мужской язык. Ну, няхай так думает тыя, который не является разумом «моўнай трагедии» Беларуси. Но так же работает и адукавання вяскоўцы.

Таму и мяркую: что даст тая дадатковая гадзина белорусской языки ў школа, кали дзітся не буде мец моўнага Беларускага асяродку? А без гётага падрастаюча пакалення кали кто и будзе ўживает родной язык, то хучат яна будзе ўжо з пеўным актсентам.

Значыць, далёка не галоўная прычына ў моўнай праблеме – колькасць гадзін яе ў школе. Галоўнае, стаўленне (а правільней, ігнараванне) да беларускай мовы дзяржавы і грамадства. Пакуль не загавораць на першай дзяржаўнай на самым-самым версе, а адтуль – ва ўсіх дзяржаўных установах да самага нізу, ніякае павелічэнне гадзін у школе становішча ў лепшы бок не скране. А выкладанне ў ВНУ?

А ўсе бумага чыноўникаў? Один каб я залатал усы Prezidenta, тогда появится горячая якая надзея. Потому что ў мы не можем сказать, что люди не валодайцы роднай мовай (па пераписе 1989 82% Беларусаў намели йе роднай. Нават прадстаўники другие нацияналнастянцыў, што живуц стали ў белорусскими (руски, татары, яўрей), признаюцца, што хаворац па-Беларуску. Все мои как гаварыў Янка Сипаковоў, «выйти из домов». Но ведь дзержава равил так, што зипеденае святее дальше, чем второй дзяржаўнайский ход – рускай.

Все извозчики адукации сказаў, што вопросаданне ў учебные заведения – ad syarednyai schools da VNU – пераходзиты в Беларуси или школы столки и столки хаца б с преподаванием белорусского языка, што столкки и столкки Belaruskamoўных классовў adkryli ў 2014/15 преподавание годзе… Тади также может быть парадаваццей.

Я говорю нам каждый шаг, што Беларусь самая стабильная дзержава. А я, ведаевичи, што кстати на ўсходзе Украины, думаю: а что, если Владимир Пуцин (в свитке с апошним виказванным Александром Лукашенко наконт роднай мовы) захочет абаранян все эти амаль все эти русские Белоруссии и беларуски?

Я, наколки мне хапае разумня, ведаю, што шмоўе (двухмоўе) можа исдавац толки ў каланиальная зависимая крайна или ў федерацияўных и канфедератыўных. Беларусь жа является унитарным дзержавом. Таму двухмоўя не павинна быц наогул. Гета чепуха эти, иначай, абсурд. Ва ўnitaray dziarzhave чужой язык sa statusam dziarzhaўnai ne mozha byts. Vy mozhatse sabe ўjavits in Germania ў yakastsi second dziarzhaўnay language susedki Polshchy?

Пасля войнаў, нават вельми знищальных, люди виживые, назия адраяезза. И тогда выпас языка нации не является ўваскресне. В предположении мудрых лачинцев: «На языке жиззе и вонь народа». Языки ньяма – это яма народа.

В среднем да ньядаўняга того времени, яшее было цепли надзей на голас белорусской интеллигенции. Голас писменникаў, дзеячаў культуры. Голас на абаронских родных языках. Но Яго Амаль не чувак. В Беларуски писменникаў пакул яше хватается за мужественные писаты на Белорусском ходу. Но не более того.

На што яны спадзиюцца? Хутка их произведения не будзе ўjo каму читац. Мы выражая физические – параўнаем дадзены статистики хата б у газете «ХГЧ» (колки встречались и несколько пайшло из жицеца за адзин и того же адрезака времени). Но мы также выражаемся и духона. Мы капаем сами сабляем одну и ту же яму. В йе мы кидаем мой язык, в йе палатсим и сами. У нас есть быстрые биты в набате, и мы адмоўчваем.

Без нацыянальнай мовы, яе прыярытэту сама дзяржава не можа існаваць. Калі нашы вярхі не зразумеюць, што без кардыянальных зменаў у стаўленні да мовы, што дала назву рэспубліцы Беларусь, сама патрэба ў гэтай назве адпадзе. Зноў станем мы “Северо-Западным краем”.

У нас нет ни белорусского телевидения, ни высшей национальной адукации. Nazavitse hots adnu krainu ў svetse, dze b dziarzhaўны чыноўnik ne valodaў movai tytulnai natsyi? Не смотрите, потому что это не знойдзеце. Вот наша джаржава ўникалая, азиная. Моя абьякава глыдзим, как падсякаэзза суки, на которых сядзим. И хета сапраўдная вариация.

Мы выратуемся тады, калі будзем даражыць усім сваім: гісторыяй, мовай, культурай.

В заключение, я хочу, чтобы показать свае дуки пра врачи роднайского языка для национального слова паважанага ва ўсим светсе китайскага мудраца Канфуцыя (551 – 497г.), и ў беларуси ўшанаванага асаблива (в Минску створаны Институт Канфуцыя): «На роднай двигаться вихоўваезза чалавек, на чужой «драпежник».

Это можем ли мы, которые не являются павазацами, кали ми сябе не павежаем? Кто из нас патриетие? Ким вирастут наш джиджи? Спросите, Беларусь, в сябе.

Новости

Из рубрики
Top